Dziewiąty tom serii „Z dziejów Jastkowa i okolic” poświęcony jest związkom człowieka oraz tworzonej przez niego kultury ze środowiskiem przyrodniczym. W marcu 2024 r., w gościnnych murach Szkoły Podstawowej im. Józefa Piłsudskiego, odbyło się sympozjum naukowe pt. „Człowiek – kultura – środowisko na terenie Gminy Jastków”. Wzięli w nim udział uczeni z lubelskich uczelni (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytet Przyrodniczy), reprezentujący nauki humanistyczne oraz przyrodnicze, prowadzący badania obejmujące obszar naszej „małej Ojczyzny”. Na bazie wygłoszonych wówczas referatów powstały teksty, które prezentujemy w niniejszej publikacji.