Celem niniejszej monografii jest nie tylko teoretyczne przedstawienie koncepcji ryzyka podatkowego w VAT i modeli jego szacowania, ale przede wszystkim dostarczenie Czytelnikowi praktycznych narzędzi i wskazówek umożliwiających skuteczne ograniczanie tego ryzyka w codziennej działalności. Kluczowym elementem tych rozważań jest procedura należytej staranności oraz powiązana z nią zasada dobrej wiary. To właśnie one, w świetle dynamicznie kształtującego się orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów krajowych, stanowią fundamentalne przesłanki ochrony prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego, a tym samym – swoistą tarczę ochronną przed negatywnymi konsekwencjami uczestnictwa, nawet nieświadomego, w transakcjach wykorzystywanych do celów oszukańczych.

Spis treści

Wstęp — s. 9

Rozdział 1
Teoretyczne podstawy analizy ryzyka podatkowego w VAT. Studia literatury — s. 15
1.1. Wprowadzenie — s. 15
1.2. Ryzyko podatkowe i tax compliance: podstawy koncepcyjne — s. 16
1.3. Specyfika ryzyka podatkowego w VAT — s. 18
1.4. Dobra wiara i należyta staranność — s. 19
1.5. Narzędzia ograniczania ryzyka podatkowego w VAT — s. 20
1.6. Szacowanie ryzyka podatkowego w praktyce — s. 20
1.7. Podsumowanie i kierunki dalszych badań — s. 21

Rozdział 2
Ryzyko podatkowe i tax compliance — s. 23
2.1. Pojęcie ryzyka podatkowego — s. 23
2.2. Modele ryzyka podatkowego — s. 40
2.3. Modele ryzyka podatkowego dla organów podatkowych — s. 46
2.4. Pojęcie tax compliance — s. 48

Rozdział 3
Ryzyko podatkowe dla podatku VAT — s. 57
3.1. Istota ryzyka podatkowego dla VAT — s. 57
3.2. Model ryzyka podatkowego dla VAT naliczonego — s. 62
 3.2.1. Podstawowa wersja modelu — s. 62
 3.2.2. Ryzyko branżowe — s. 63
 3.2.3. Wiarygodność podatkowa podatnika — s. 65
 3.2.4. Ryzyko relacji biznesowych RR — s. 74
 3.2.5. Oszacowanie ryzyka podatkowego w VAT — s. 77
 3.2.6. Powiązania pomiędzy poszczególnymi komponentami
    modelu ryzyka — s. 82
3.3. Koncepcja wartości narażonej na ryzyko podatkowe – value at risk tax
  (VaRT) — s. 83
3.4. Zarządzanie ryzykiem podatkowym — s. 96

Rozdział 4
Pojęcie i istota dobrej wiary oraz należytej staranności — s. 105
4.1. Konstrukcja podatku VAT – normatywne przesłanki prawa
  do odliczenia podatku naliczonego — s. 105
4.2. Dobra wiara i należyta staranność jako przesłanki prawa
  do odliczenia podatku naliczonego — s. 110
4.3. Dobra wiara i należyta staranność a zaufanie do organów KAS
  w kontekście JPK oraz STIR — s. 118
 4.3.1. JPK_VAT — s. 119
 4.3.2. STIR — s. 121
 4.3.3. Odmowa rejestracji i wykreślenie z rejestru podatników VAT — s. 128
4.4. Wnioski — s. 131

Rozdział 5
Metodyka w zakresie dochowania należytej staranności przez nabywców
towarów w transakcjach krajowych — s. 139
5.1. Proces wypracowania metodyki — s. 139
5.2. Ocena należytej staranności na etapie rozpoczęcia współpracy
  z kontrahentem — s. 143
5.3. Ocena należytej staranności przy kontynuacji współpracy
  z kontrahentem — s. 151
5.4. Ocena dochowania należytej staranności przez podatnika w razie
  płatności przy wykorzystaniu mechanizmu podzielonej płatności — s. 153
5.5. Schemat działania organów KAS dotyczący weryfikacji zachowania
  przez podatnika należytej staranności w odniesieniu do dostawców
  towarów w transakcjach krajowych — s. 153

Rozdział 6
Ocena wiarygodności podatkowej dostawcy — s. 159
6.1. Model ISTOTNOŚĆ – RYZYKO — s. 159
6.2. Oszacowanie ryzyka wiarygodności podatkowej dla polskich
  dostawców — s. 161
6.3. Omówienie kryteriów wstępnej oceny wiarygodności podatkowej
  dostawcy — s. 169
6.4. Końcowy szacunek ryzyka wiarygodności podatkowej dostawcy — s. 172
6.5. Monitoring wiarygodności podatkowej — s. 180

Rozdział 7
Szacowanie ryzyka podatkowego — s. 187
7.1. Szacowanie ryzyka branżowego — s. 187
7.2. Szacowanie ryzyka dla kontrahenta zagranicznego — s. 190
7.3. Szacowanie ryzyka kontraktowego RK — s. 194
7.4. Oszacowanie ryzyka podatkowego oraz VaRT — s. 197
7.5. Ocena ryzyka podatkowego a badanie wiarygodności kontrahenta — s. 198
7.6. Szacowanie ryzyka podatkowego przy współpracy obejmującej
  zakup – sprzedaż — s. 199

Bibliografia — s. 219
Spis literatury — s. 219
Spis wyroków — s. 223