Czesław Deptuła, Galla Anonima mit genezy Polski

Obecne wydanie dzieła Profesora Czesława Deptuły jest trzecim z kolei. Pierwsze ukazało się jako rozprawa habilitacyjna w 1990 roku. Opublikowano je na podstawie maszyno­pisu przygotowanego przez Autora. Po raz drugi praca ukazała się w 2000 roku, prawie niezmieniona, lecz zaopatrzona w Posłowie, w którym Autor wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy. Wskazał także na odczuwany przez niego niedosyt wynikający z niezbyt szerokiego potraktowania niektórych zagadnień (m.in. relacji o Przemyśle Oraczu w tzw. Legendzie Krystiana). Zaznaczył przy tym, uwzględniając prace opublikowane po 1991 roku, że ,,nie wydaje się natomiast, aby generalnie »na wyrost« zostały sformułowane te partie wstępnych rozważań, które dotyczą relacji: Biblia – mit pogański – historiozofia i historiografia średniowiecza”. Dodał, że wyniki przedstawionych przez niego w rozprawie badań są uzupełniane, pogłębiane i rozszerzane czy niuansowane w pracach innych uczonych. Można zauważyć, że i w dłuższej perspektywie czasowej (po 2000 roku), zasadnicze tezy jego dzieła, a i zaproponowane przez Autora interpretacje nie zestarzały się i nie straciły na ważności, niejako wciąż przyciągając swymi walorami poznawczymi – wśród zmieniających się ,,mód” naukowych.

prof. Leszek Wojciechowski,
fragment Wprowadzenia

Spis treści

Wprowadzenie (Leszek Wojciechowski) / 7
Od Autora (nota do drugiego wydania, Lublin 2000) / 11

Wstęp / 13

Rozdział I
Biblia – mit „archaiczny” – historia antyku (Podstawy średniowiecznego obrazu dziejów) / 75

Rozdział II
Idee wyjściowe Gallowego mitu genezy Polski / 153

Rozdział III
Mit dynastyczny Przemyślidów w kronice Kosmasa / 173
1) Problematyka mitu pogańskiego / 173
2) Biblijna reinterpretacja mitu i Początek chrześcijański Czech / 189
3) Kilka uwag o micie dynastycznym Przemyślidów w „Legendzie Krystiana” / 214

Rozdział IV
Mit dynastyczny Galla Anonima – wzorzec pogański czy wzorzec biblijny „Pierwszego Początku” Polski? / 219

Rozdział V
Mit dynastyczny Galla Anonima – problem spójności ideowej / 263

Rozdział VI
„Drugi Początek” Polski – figury i spełnienia / 311

Rozdział VII
„Restauratio Poloniae” – problem cyklów historii piastowskiej / 329

Zakończenie / 345
Posłowie (do drugiego wydania, Lublin 2000) / 353
Literatura cytowana / 363
Indeks osób / 381