Zagadnienie szeroko rozumianych symboli państwowych cieszy się w ostatnich latach zainteresowaniem badaczy prawa, historii, heraldyki czy sfragistyki. Znajduje to swoje przełożenie również na współczesny dyskurs nad katalogiem symboli państwowych. W kontekście II Rzeczypospolitej i pieczęci urzędowych warto postawić sobie pytanie nie tylko o wyobrażenie godła państwowego, ale także o sposób funkcjonowania organizmu jakim był system sfragistyczny. Niniejsza publikacja dotyczy procesu kształtowania się polskiej sfragistyki państwowej w okresie 20-lecia międzywojennego. Starano się w niej odpowiedzieć na pytanie jak przyjęte rozwiązania prawne funkcjonowały od strony praktyki kancelaryjnej urzędów II RP.

Spis treści

Wykaz skrótów ….. 7

Wstęp ….. 9

Rozdział 1. Ustrój administracyjny II RP – podstawowe zagadnienia ….. 21

Rozdział 2. Założenia teoretyczne ….. 41
2.1. Analiza systemowa ….. 41
2.2. Pojęcie systemu sfragistycznego ….. 46

Rozdział 3. Między prawem a praktyką ….. 65
3.1. System sfragistyczny II Rzeczypospolitej w świetle prawa ….. 65
3.2. Przepisy niższego szczebla regulujące kwestie używania pieczęci urzędowych ….. 83
3.3. Praktyka kancelaryjna a prawo sfragistyczne ….. 100

Rozdział 4. Narodziny pieczęci na przykładzie systemu sfragistycznego Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Toruniu ….. 119

Rozdział 5. Życie pieczęci na przykładzie systemu sfragistycznego Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego w Toruniu ….. 155
5.1. System sfragistyczny Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego ….. 155
5.2. Uzus – czyli życie pieczęci urzędowych ….. 166
5.3. Zaburzenia życia pieczęci urzędowych – zagubienia, kradzieże, fałszerstwa ….. 188

Rozdział 6. Śmierć pieczęci ….. 205

Zakończenie ….. 221

Aneks 1. Źródła pisane ….. 229
Aneks 2. Źródła ikonograficzne ….. 243

Spis ilustracji ….. 263
Bibliografia ….. 265