Książka Jacka Chachaja to pierwsze tak obszerne opracowanie dziejów najstarszej szkoły w lubelskiej dzielnicy Dziesiąta – dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 40 im. Lubelskiego Lipca 1980. Autor odsłania jej prawdziwe początki, sięgające roku 1915, korygując pogląd o 50-letniej historii placówki. Publikacja opiera się na szerokiej kwerendzie archiwalnej, analizie prasy, dokumentów urzędowych oraz wspomnień, ukazując nie tylko rozwój szkoły, ale też życie lokalnej społeczności.
Czytelnik poznaje sylwetki pierwszych nauczycieli, losy rodzin Czajkowskich i Tomaszunasów, które odegrały kluczową rolę w jej powstaniu, a także realia edukacji na przełomie epok – od czasów I wojny światowej, przez początki II Rzeczpospolitej, aż po połowę lat 20. XX wieku, gdy szkoła została włączona do większej sąsiedniej placówki.
To opowieść o edukacji, pamięci i tożsamości lokalnej, wzbogacona ilustracjami, mapami i materiałami źródłowymi – nie tylko dla miłośników historii Lublina, ale i wszystkich, którzy chcą poznać, jak rodziły się polskie szkoły powszechne.